<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X48n0802"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 802 百法明门论论義</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 802 百法明门论论義</title> <author>明 德淸述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">48</idno>.<idno type="no">802</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">百法明门论论義</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Text as provided by LINDEN</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，LINDEN 大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-13T09:07:12"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0308a" n="0308a"/> <lb ed="X" n="0308a01"/> <lb ed="X" n="0308a02"/> <lb ed="X" n="0308a03"/> <lb ed="X" n="0308a04"/> <lb ed="X" n="0308a05"/><cb:docNumber>No. 802</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0308a06"/><lb ed="R076" n="0851a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>百法论義</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0308a07"/> <lb ed="X" n="0308a08"/><lb ed="R076" n="0851a02"/><byline cb:type="other">天亲菩萨 造</byline> <lb ed="X" n="0308a09"/><lb ed="R076" n="0851a03"/><byline cb:type="other">唐三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0308a10"/><lb ed="R076" n="0851a04"/><byline cb:type="author">明憨山沙门 德淸 述</byline> <lb ed="X" n="0308a11"/><lb ed="R076" n="0851a05"/><cb:div><p xml:id="pX48p0308a1101"><persName>佛</persName>说一大藏教。只是说破三界唯心。万法唯识。及<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0308a12"/><lb ed="R076" n="0851a06"/>灭後。弘法菩萨解释教義。依唯心立性宗。依唯识 <lb ed="X" n="0308a13"/><lb ed="R076" n="0851a07"/>立相宗。各竖门庭。甚至分河饮水。而性相二宗不 <lb ed="X" n="0308a14"/><lb ed="R076" n="0851a08"/>能融通。非今日矣。唯<name role="" type="person">马鸣</name>大师作起信论。会相归 <lb ed="X" n="0308a15"/><lb ed="R076" n="0851a09"/>性。以显一心迷悟差别。依一心法立二种门。谓心 <lb ed="X" n="0308a16"/><lb ed="R076" n="0851a10"/>真如门。心生灭门。良以寂灭一心。不属迷悟。体绝 <lb ed="X" n="0308a17"/><lb ed="R076" n="0851a11"/>圣凡。今有圣凡二路者。是由一心真妄迷悟之分。 <lb ed="X" n="0308a18"/><lb ed="R076" n="0851a12"/>故以二门为圣凡之本。故立真如门。显不迷之体。 <lb ed="X" n="0308a19"/><lb ed="R076" n="0851a13"/>立生灭门。显一心有随缘染净之用。<anchor xml:id="nkr_note_add_0308a1901" n="0308a1901"/><anchor xml:id="beg0308a1901" n="0308a1901"/>故<anchor xml:id="end0308a1901"/>知一切圣 <lb ed="X" n="0308a20"/><lb ed="R076" n="0851a14"/>凡修证迷悟因果。皆生灭门收。其末後拈花为教 <lb ed="X" n="0308a21"/><lb ed="R076" n="0851a15"/>外别传之旨。乃直指一心。本非迷悟。不属圣凡。今 <lb ed="X" n="0308a22"/><lb ed="R076" n="0851a16"/>达摩所传禅宗是也。其教中修行。原依一心开示。 <lb ed="X" n="0308a23"/><lb ed="R076" n="0851a17"/>其所证入。依生灭门悟至真如门以为极则。其唯 <lb ed="X" n="0308a24"/><lb ed="R076" n="0851a18"/>识所说十种真如。正是对生灭所立之真如耳。是 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0308b" n="0308b"/> <lb ed="X" n="0308b01"/><lb ed="R076" n="0851b01"/>知相宗唯识。定要会归一心为极。此唯楞严所说 <lb ed="X" n="0308b02"/><lb ed="R076" n="0851b02"/>一路涅槃门。乃二宗之究竟也。学人不知其源。至 <lb ed="X" n="0308b03"/><lb ed="R076" n="0851b03"/>谈唯识一宗。专在名相上作活计。不知圣人密意。 <lb ed="X" n="0308b04"/><lb ed="R076" n="0851b04"/>要人识破妄相以会归一心耳。故今依生灭门中。 <lb ed="X" n="0308b05"/><lb ed="R076" n="0851b05"/>以不生灭与生灭和合成阿赖耶识。变起根身器 <lb ed="X" n="0308b06"/><lb ed="R076" n="0851b06"/>界。以示迷悟之源。了此归源无二。则妙悟一心。如 <lb ed="X" n="0308b07"/><lb ed="R076" n="0851b07"/>指诸掌矣。</p> <lb ed="X" n="0308b08"/><lb ed="R076" n="0851b08"/><p xml:id="pX48p0308b0801">相宗百法者。正的示万法唯识之旨也。以不生灭心 <lb ed="X" n="0308b09"/><lb ed="R076" n="0851b09"/>与生灭和合成阿赖耶识。以此识有觉不觉義。其 <lb ed="X" n="0308b10"/><lb ed="R076" n="0851b10"/>觉義者。乃一心真如。为一切众生正因<persName>佛</persName>性。其不 <lb ed="X" n="0308b11"/><lb ed="R076" n="0851b11"/>觉義者。乃根本无明。迷此一心而成识体。故此识 <lb ed="X" n="0308b12"/><lb ed="R076" n="0851b12"/>有三分。谓自证分･见分･相分。又一师立四分。增证 <lb ed="X" n="0308b13"/><lb ed="R076" n="0851b13"/>自证分。其证自证分。即不迷之真如。其自证分。乃 <lb ed="X" n="0308b14"/><lb ed="R076" n="0851b14"/>真如一分迷中之<persName>佛</persName>性。是为本觉。以众生虽迷。而 <lb ed="X" n="0308b15"/><lb ed="R076" n="0851b15"/>本有<persName>佛</persName>性不失不壞。以有真如自体可证。故云自 <lb ed="X" n="0308b16"/><lb ed="R076" n="0851b16"/>证。良由一心真如。有大智慧光明義故。今迷而为 <lb ed="X" n="0308b17"/><lb ed="R076" n="0851b17"/>识。以湛寂之体。忽生一念。迷本圆明。则将本有无 <lb ed="X" n="0308b18"/><lb ed="R076" n="0851b18"/>相之真如。变起虚空四大之妄相。名为相分。将本 <lb ed="X" n="0308b19"/><lb ed="R076" n="0852a01"/>有之智光。变为能见之妄见。是为见分。是知一切 <lb ed="X" n="0308b20"/><lb ed="R076" n="0852a02"/>众生世界有相之万法。皆依八识见相二分之所 <lb ed="X" n="0308b21"/><lb ed="R076" n="0852a03"/>建立。故云万法唯识。此实相宗之本源也。今唯识 <lb ed="X" n="0308b22"/><lb ed="R076" n="0852a04"/>宗。但言百法者。始因弥勒菩萨修唯识观。见得万 <lb ed="X" n="0308b23"/><lb ed="R076" n="0852a05"/>法廣博。钝根众生难以修习。故就万法中最切要 <lb ed="X" n="0308b24"/><lb ed="R076" n="0852a06"/>者。特出六百六十法。造瑜伽师地论以发明之。可 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0308c" n="0308c"/> <lb ed="X" n="0308c01"/><lb ed="R076" n="0852a07"/>谓简矣。及至天亲菩萨从兜率禀受弥勒相宗法 <lb ed="X" n="0308c02"/><lb ed="R076" n="0852a08"/>门。又见其繁。乃就六百六十法中。提出纲要。总成 <lb ed="X" n="0308c03"/><lb ed="R076" n="0852a09"/>百法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0308c0301" n="0308c0301"/><anchor xml:id="beg0308c0301" n="0308c0301"/>已<anchor xml:id="end0308c0301"/>尽大乘奥義。故造论曰。百法明门。谓明此 <lb ed="X" n="0308c04"/><lb ed="R076" n="0852a10"/>百法。可入大乘之门矣。故欲知唯识。要先明此百 <lb ed="X" n="0308c05"/><lb ed="R076" n="0852a11"/>法。以此百法。乃八识所变耳。以一切众生。皆依此 <lb ed="X" n="0308c06"/><lb ed="R076" n="0852a12"/>识而有生死。三乘圣人。皆依此识而有修证。通名 <lb ed="X" n="0308c07"/><lb ed="R076" n="0852a13"/>世出世法。即此百法收尽。然一切圣凡。皆执为我。 <lb ed="X" n="0308c08"/><lb ed="R076" n="0852a14"/>故论首标云。如<persName>世尊</persName>言。一切法无我。即显此一无 <lb ed="X" n="0308c09"/><lb ed="R076" n="0852a15"/>字。便见<persName>世尊</persName>出世说法四十九年。单单只说破圣 <lb ed="X" n="0308c10"/><lb ed="R076" n="0852a16"/>凡之我见耳。我见既離。则八识无名。而一心之義 <lb ed="X" n="0308c11"/><lb ed="R076" n="0852a17"/>显矣。由是观之。何相而不归性耶。今言百法。通名 <lb ed="X" n="0308c12"/><lb ed="R076" n="0852a18"/>有为无为世出世法。其世间名有为法有九十四。 <lb ed="X" n="0308c13"/><lb ed="R076" n="0852b01"/>出世间名无为法有六。种故一切两字。包括殆尽。 <lb ed="X" n="0308c14"/><lb ed="R076" n="0852b02"/>虽云出世。犹未離我。故总无之。所以论主标一切 <lb ed="X" n="0308c15"/><lb ed="R076" n="0852b03"/>法无我一句。为性相之宗本。则了无剩法矣。其有 <lb ed="X" n="0308c16"/><lb ed="R076" n="0852b04"/>为法九十四者。谓一心法有八。心所法有五十一。 <lb ed="X" n="0308c17"/><lb ed="R076" n="0852b05"/>色法有十一。不相应行法有二十四。然心法八者。 <lb ed="X" n="0308c18"/><lb ed="R076" n="0852b06"/>谓眼识･耳识･鼻识･舌识･身识･意识･第七末那识。亦 <lb ed="X" n="0308c19"/><lb ed="R076" n="0852b07"/>名意･亦名染净依。俗呼传送识。第八阿赖耶识。亦 <lb ed="X" n="0308c20"/><lb ed="R076" n="0852b08"/>名无没识。又名含藏识。此八识通名心王。以第八 <lb ed="X" n="0308c21"/><lb ed="R076" n="0852b09"/>识乃自证分为生死主。其前七识乃属见分。以为 <lb ed="X" n="0308c22"/><lb ed="R076" n="0852b10"/>心用。故楞严云元以一精明分成六和合。八识心 <lb ed="X" n="0308c23"/><lb ed="R076" n="0852b11"/>王。无善无恶。不会造业。其作善作恶者。乃心所也。 <lb ed="X" n="0308c24"/><lb ed="R076" n="0852b12"/>故五十一心所。又名心使。如世人家之奴仆。主人 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0309a" n="0309a"/> <lb ed="X" n="0309a01"/><lb ed="R076" n="0852b13"/>固善。而奴仆作恶累及主耳。起信论中不分王所。 <lb ed="X" n="0309a02"/><lb ed="R076" n="0852b14"/>但竖说三细六粗生起之相。通名五意。六种染心。 <lb ed="X" n="0309a03"/><lb ed="R076" n="0852b15"/>但云心念法异一语而<anchor xml:id="nkr_note_add_0309a0301" n="0309a0301"/><anchor xml:id="beg0309a0301" n="0309a0301"/>已<anchor xml:id="end0309a0301"/>。然心即八识心王。念即 <lb ed="X" n="0309a04"/><lb ed="R076" n="0852b16"/>心所。法即善恶境界。此唯识相宗乃横说八识王 <lb ed="X" n="0309a05"/><lb ed="R076" n="0852b17"/>所业用。故不同耳。其五十一心所。分为六位。</p> <lb ed="X" n="0309a06"/><lb ed="R076" n="0852b18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX48p0309a0601">一･遍行五法。谓意･触･受･想･思。</item> <lb ed="X" n="0309a07"/><lb ed="R076" n="0853a01"/><item xml:id="itemX48p0309a0701">二･别境五法。谓欲･解･念･定･慧。</item> <lb ed="X" n="0309a08"/><lb ed="R076" n="0853a02"/><item xml:id="itemX48p0309a0801">三･善心所有十一。谓信･进与惭･愧･无贪等三根･轻安･ <lb ed="X" n="0309a09"/><lb ed="R076" n="0853a03"/>不放逸･行捨及不害。</item> <lb ed="X" n="0309a10"/><lb ed="R076" n="0853a04"/><item xml:id="itemX48p0309a1001">四･根本烦恼有六。谓贪･嗔･痴･慢･疑･不正见。</item> <lb ed="X" n="0309a11"/><lb ed="R076" n="0853a05"/><item xml:id="itemX48p0309a1101">五･随烦恼二十。分小中大。小随有十者。谓忿･恨･恼･覆･ <lb ed="X" n="0309a12"/><lb ed="R076" n="0853a06"/>诳･谄･憍･害･嫉･悭。中随二者。谓无惭幷无愧。大随八 <lb ed="X" n="0309a13"/><lb ed="R076" n="0853a07"/>者。谓不信幷懈怠･放逸及昏沉･掉擧･失正念･不正 <lb ed="X" n="0309a14"/><lb ed="R076" n="0853a08"/>知･散乱。所言随者。乃随其根本烦恼分位差别。分 <lb ed="X" n="0309a15"/><lb ed="R076" n="0853a09"/>小中大者。以有三義。一･自类俱起。二･遍染二性。谓 <lb ed="X" n="0309a16"/><lb ed="R076" n="0853a10"/>不善有覆。三･遍诸染心。三義皆具名大。具一名中。 <lb ed="X" n="0309a17"/><lb ed="R076" n="0853a11"/>俱无名小。</item> <lb ed="X" n="0309a18"/><lb ed="R076" n="0853a12"/><item xml:id="itemX48p0309a1801">六･不定法四者。谓悔･眠･寻･伺。以此四法不定属善属 <lb ed="X" n="0309a19"/><lb ed="R076" n="0853a13"/>恶故。此五十一心所。皆作善作恶之具也。而有粗 <lb ed="X" n="0309a20"/><lb ed="R076" n="0853a14"/>细之不同。</item></list> <lb ed="X" n="0309a21"/><lb ed="R076" n="0853a15"/><p xml:id="pX48p0309a2101">遍行五者。乃善恶最初之动念也。虽有五法。其实总 <lb ed="X" n="0309a22"/><lb ed="R076" n="0853a16"/>成一念。以第八识元一精明之体。本无善恶二路。 <lb ed="X" n="0309a23"/><lb ed="R076" n="0853a17"/>其前五识。乃八识精明。应五根照境之用。同一现 <lb ed="X" n="0309a24"/><lb ed="R076" n="0853a18"/>量。亦无善恶。其六七二识。正属八识之见分。其七 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0309b" n="0309b"/> <lb ed="X" n="0309b01"/><lb ed="R076" n="0853b01"/>乃虚假。故楞伽云。七识不流转。非生死因。其六识 <lb ed="X" n="0309b02"/><lb ed="R076" n="0853b02"/>元属智照。今在迷中。虽善分别。况是待缘。亦本无 <lb ed="X" n="0309b03"/><lb ed="R076" n="0853b03"/>善恶。若无遍行五法。则一念不生。智光圆满。现量 <lb ed="X" n="0309b04"/><lb ed="R076" n="0853b04"/>昭然。即此名为大定。六根任运无为矣。无奈八识 <lb ed="X" n="0309b05"/><lb ed="R076" n="0853b05"/>田中。含藏无量劫来善恶业习种子。内熏鼓发。不 <lb ed="X" n="0309b06"/><lb ed="R076" n="0853b06"/>觉动念。譬如潜渊鱼。鼓波而自踊。是为作意。警心 <lb ed="X" n="0309b07"/><lb ed="R076" n="0853b07"/>令起。不论善恶。但只熏动起念处。便是作意。此生 <lb ed="X" n="0309b08"/><lb ed="R076" n="0853b08"/>心动念之始也。由众生无始以来。未尝離念。故今 <lb ed="X" n="0309b09"/><lb ed="R076" n="0853b09"/>参禅看话头。堵截意识不行。便是不容作意耳。触 <lb ed="X" n="0309b10"/><lb ed="R076" n="0853b10"/>则引心趣境。盖境有二。其习气内熏者。乃无明因 <lb ed="X" n="0309b11"/><lb ed="R076" n="0853b11"/>缘所变为境。发出现行。则以比似量所缘前尘影 <lb ed="X" n="0309b12"/><lb ed="R076" n="0853b12"/>子为境。二境返触自心。故名为触。此妄境一现。则 <lb ed="X" n="0309b13"/><lb ed="R076" n="0853b13"/>违顺俱非境相。含受不捨。是名为受。境风飘鼓。安 <lb ed="X" n="0309b14"/><lb ed="R076" n="0853b14"/>立自境。施设名言。故名为想。微细不断。驱役自心。 <lb ed="X" n="0309b15"/><lb ed="R076" n="0853b15"/>令造善恶。故名为思。其实五法圆满。方成微细善 <lb ed="X" n="0309b16"/><lb ed="R076" n="0853b16"/>恶总为一念。此最极微细。故云流注生灭。言遍行 <lb ed="X" n="0309b17"/><lb ed="R076" n="0853b17"/>者。谓遍四一切心得行故。谓遍三性。八识。九地。一 <lb ed="X" n="0309b18"/><lb ed="R076" n="0853b18"/>切时也。是为恒行心所。参禅只要断此一念。若離 <lb ed="X" n="0309b19"/><lb ed="R076" n="0854a01"/>此一念。即是真心。故起信云。離念境界。唯证相应 <lb ed="X" n="0309b20"/><lb ed="R076" n="0854a02"/>故。</p> <lb ed="X" n="0309b21"/><lb ed="R076" n="0854a03"/><p xml:id="pX48p0309b2101">别境五者。正是作善作恶之心也。前遍行五。虽起一 <lb ed="X" n="0309b22"/><lb ed="R076" n="0854a04"/>念善恶。但念而未作。若肯当下止息。则业行自消。 <lb ed="X" n="0309b23"/><lb ed="R076" n="0854a05"/>及至别境。则不能止矣。言别境者。谓别别缘境。不 <lb ed="X" n="0309b24"/><lb ed="R076" n="0854a06"/>同遍行。此乃作业之心耳。因前遍行。作後善恶。体 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0309c" n="0309c"/> <lb ed="X" n="0309c01"/><lb ed="R076" n="0854a07"/>通粗细。欲者。乐欲。谓于所乐境。希望欲作。此正必 <lb ed="X" n="0309c02"/><lb ed="R076" n="0854a08"/>作之心也。解者。勝解。谓于境决定。知其可作。不能 <lb ed="X" n="0309c03"/><lb ed="R076" n="0854a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0309c0301" n="0309c0301"/><anchor xml:id="beg0309c0301" n="0309c0301"/>已<anchor xml:id="end0309c0301"/>也。念者。明记。谓于可作境。令心分明记取不忘 <lb ed="X" n="0309c04"/><lb ed="R076" n="0854a10"/>也。定。专一。谓于所观境。专注一心也。慧。黠慧。谓于 <lb ed="X" n="0309c05"/><lb ed="R076" n="0854a11"/>所作境。了然不疑也。此五别别缘境而生。若无此 <lb ed="X" n="0309c06"/><lb ed="R076" n="0854a12"/>五。纵有善恶之念。亦不能作成事业。而此五法。不 <lb ed="X" n="0309c07"/><lb ed="R076" n="0854a13"/>唯善恶。即出世修行。亦须此五乃能成辨也。上乃 <lb ed="X" n="0309c08"/><lb ed="R076" n="0854a14"/>起业之心。下乃造作之业。其业不过善恶二途。其 <lb ed="X" n="0309c09"/><lb ed="R076" n="0854a15"/>善业止有十一。其恶业则有根本烦恼六。随烦恼 <lb ed="X" n="0309c10"/><lb ed="R076" n="0854a16"/>二十。故世间众生作善者少。而作恶者多也。</p> <lb ed="X" n="0309c11"/><lb ed="R076" n="0854a17"/><p xml:id="pX48p0309c1101">善十一者。善谓信･惭･愧･无贪等三根･勤･安･不放逸･行 <lb ed="X" n="0309c12"/><lb ed="R076" n="0854a18"/>捨及不害。此十一法。收尽一切善业。世出世业以 <lb ed="X" n="0309c13"/><lb ed="R076" n="0854b01"/>信为本。故首列之。惭者。谓自惭。云我如此丈夫之 <lb ed="X" n="0309c14"/><lb ed="R076" n="0854b02"/>形。又解教法。敢作恶耶。有此惭心。则恶行自止。愧 <lb ed="X" n="0309c15"/><lb ed="R076" n="0854b03"/>者。愧他。谓恐人讥诃。故不亲恶人。不作恶事。经云。 <lb ed="X" n="0309c16"/><lb ed="R076" n="0854b04"/>有惭愧者。可名为人。既具信心。加增惭愧。则善法 <lb ed="X" n="0309c17"/><lb ed="R076" n="0854b05"/>自成矣。贪･嗔･痴三者。乃根本烦恼。亦名三毒。作善 <lb ed="X" n="0309c18"/><lb ed="R076" n="0854b06"/>之人。此三不断。何以为善。故皆无之。若无此三毒。 <lb ed="X" n="0309c19"/><lb ed="R076" n="0854b07"/>是为三善根。勤者。精进也。既断三毒。纯一善心。必 <lb ed="X" n="0309c20"/><lb ed="R076" n="0854b08"/>加精进勇猛。善行方增。此治懈怠之病。世有淳善 <lb ed="X" n="0309c21"/><lb ed="R076" n="0854b09"/>之人。无精进力。软暖因循。故终身无成。轻安者。谓 <lb ed="X" n="0309c22"/><lb ed="R076" n="0854b10"/>離三毒粗重昏懵。如释重负。则身心轻快安稳。堪 <lb ed="X" n="0309c23"/><lb ed="R076" n="0854b11"/>任善行也。不放逸者。以纵贪嗔痴。无精进心。是为 <lb ed="X" n="0309c24"/><lb ed="R076" n="0854b12"/>放逸。此不放逸。乃三根精进四法上防修之功能 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0310a" n="0310a"/> <lb ed="X" n="0310a01"/><lb ed="R076" n="0854b13"/>也。行捨者。由精进力。捨贪嗔痴。则令心平等正直。 <lb ed="X" n="0310a02"/><lb ed="R076" n="0854b14"/>任运入道。以念念捨处。即念念<anchor xml:id="nkr_note_add_0310a0201" n="0310a0201"/><anchor xml:id="beg0310a0201" n="0310a0201"/>入<anchor xml:id="end0310a0201"/>处。如人行路。不 <lb ed="X" n="0310a03"/><lb ed="R076" n="0854b15"/>捨前步。则後步不进。故名行捨。以有此捨。令心不 <lb ed="X" n="0310a04"/><lb ed="R076" n="0854b16"/>沉掉。故平等耳。言行蕴中捨者。以行阴念念迁流 <lb ed="X" n="0310a05"/><lb ed="R076" n="0854b17"/>者。乃三毒习气熏发妄想。不觉令心昏沉掉擧。若 <lb ed="X" n="0310a06"/><lb ed="R076" n="0854b18"/>无此捨。不但昏掉将发现行。若能念念捨之。则昏 <lb ed="X" n="0310a07"/><lb ed="R076" n="0855a01"/>掉两捨。自然令心平等正直矣。初用力捨。名有功 <lb ed="X" n="0310a08"/><lb ed="R076" n="0855a02"/>用。若捨至一念不生。则任运无功。自然合道矣。故 <lb ed="X" n="0310a09"/><lb ed="R076" n="0855a03"/>予教人参禅做工夫。但妄想起时。莫与作对。亦不 <lb ed="X" n="0310a10"/><lb ed="R076" n="0855a04"/>要断。亦不可随。<anchor xml:id="nkr_note_add_0310a1001" n="0310a1001"/><anchor xml:id="beg0310a1001" n="0310a1001"/>但<anchor xml:id="end0310a1001"/>撇去不顾。自然心安。盖撇即捨 <lb ed="X" n="0310a11"/><lb ed="R076" n="0855a05"/>耳。不害者。谓慈愍众生。不为损恼。此专治嗔。不嗔 <lb ed="X" n="0310a12"/><lb ed="R076" n="0855a06"/>则外不伤生。内全慧命。故为至善。如儒之仁。而善 <lb ed="X" n="0310a13"/><lb ed="R076" n="0855a07"/>法繫之终焉。</p> <lb ed="X" n="0310a14"/><lb ed="R076" n="0855a08"/><p xml:id="pX48p0310a1401">根本烦恼六者。谓贪･嗔･痴･慢･疑･不正见。此六烦恼。乃 <lb ed="X" n="0310a15"/><lb ed="R076" n="0855a09"/>二种我法之根本。为二种生死之根本。一切枝末 <lb ed="X" n="0310a16"/><lb ed="R076" n="0855a10"/>从此而生。然贪嗔痴。名为三毒。伤害法身。断慧命 <lb ed="X" n="0310a17"/><lb ed="R076" n="0855a11"/>者。唯此为甚。故首标之。慢乃我慢。疑乃不信。不正 <lb ed="X" n="0310a18"/><lb ed="R076" n="0855a12"/>见即邪见。此三法障道之本。慢障无我。疑障正信。 <lb ed="X" n="0310a19"/><lb ed="R076" n="0855a13"/>不正见障正知见。三乘能断三毒。而不能断此三 <lb ed="X" n="0310a20"/><lb ed="R076" n="0855a14"/>法。外道之执。邪见更甚。所以修行难入正行者。此 <lb ed="X" n="0310a21"/><lb ed="R076" n="0855a15"/>三烦恼之过也。法花名为十使烦恼。谓贪･嗔･痴･慢･ <lb ed="X" n="0310a22"/><lb ed="R076" n="0855a16"/>疑。为五钝使。不正见分五。谓身见･边见･邪见･戒取･ <lb ed="X" n="0310a23"/><lb ed="R076" n="0855a17"/>戒禁取为五利使。由此烦恼能使众生漂流苦海。 <lb ed="X" n="0310a24"/><lb ed="R076" n="0855a18"/>故名为使。</p> <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0310b" n="0310b"/> <lb ed="X" n="0310b01"/><lb ed="R076" n="0855b01"/><p xml:id="pX48p0310b0101">随烦恼二十者。谓忿･恨･恼･覆･诳･<anchor xml:id="nkr_note_add_0310b0101" n="0310b0101"/><anchor xml:id="beg0310b0101" n="0310b0101"/>谄<anchor xml:id="end0310b0101"/>･憍･害･嫉･悭。此十为 <lb ed="X" n="0310b02"/><lb ed="R076" n="0855b02"/>小随。无惭･无愧。此二为中随。不信･懈怠･放逸･昏沉･ <lb ed="X" n="0310b03"/><lb ed="R076" n="0855b03"/>掉擧･失正念･不正知･散乱。此八为大随。所言随者。 <lb ed="X" n="0310b04"/><lb ed="R076" n="0855b04"/>以随他根本烦恼而生故。言小中大者。以随有三 <lb ed="X" n="0310b05"/><lb ed="R076" n="0855b05"/>義。谓自类俱起。遍染二性。谓不善有覆。遍诸染心。 <lb ed="X" n="0310b06"/><lb ed="R076" n="0855b06"/>具三名大。具一名中。大小俱起故。行相粗猛。各自 <lb ed="X" n="0310b07"/><lb ed="R076" n="0855b07"/>为主。故名小随。以忿等十法。各别而起故。其无惭 <lb ed="X" n="0310b08"/><lb ed="R076" n="0855b08"/>无愧。则一切不善心俱。大小俱起。名中。由无惭愧 <lb ed="X" n="0310b09"/><lb ed="R076" n="0855b09"/>则昏掉不信等。一齐俱起。故名为大。盖无惭愧及 <lb ed="X" n="0310b10"/><lb ed="R076" n="0855b10"/>不信等。与上善法相返。義相对照可知。不必繁解。 <lb ed="X" n="0310b11"/><lb ed="R076" n="0855b11"/>要知请详唯识。</p> <lb ed="X" n="0310b12"/><lb ed="R076" n="0855b12"/><p xml:id="pX48p0310b1201">不定四者。谓悔･眠･寻･伺。论曰。不定谓悔眠。寻伺二各 <lb ed="X" n="0310b13"/><lb ed="R076" n="0855b13"/>二。谓此二二。各具善恶二法。故不定于一。以不同 <lb ed="X" n="0310b14"/><lb ed="R076" n="0855b14"/>前五位心所。定遍八识三性一切时一切地。此心 <lb ed="X" n="0310b15"/><lb ed="R076" n="0855b15"/>所之差别也。悔不定者。如作恶之人。改悔为善。悔 <lb ed="X" n="0310b16"/><lb ed="R076" n="0855b16"/>前恶行。如作恶之人。悔前恶事不作。故不定耳。眠 <lb ed="X" n="0310b17"/><lb ed="R076" n="0855b17"/>谓睡眠。则令身不自在。心极暗昧。此非善恶。故名 <lb ed="X" n="0310b18"/><lb ed="R076" n="0855b18"/>不定。即眠中作梦。亦不定善恶。论说眠能障观。以 <lb ed="X" n="0310b19"/><lb ed="R076" n="0856a01"/>眠为心所者。能令身心昏重之用。但非一定善恶 <lb ed="X" n="0310b20"/><lb ed="R076" n="0856a02"/>耳。言寻伺者。乃作善作恶之心。将作之时。必返求 <lb ed="X" n="0310b21"/><lb ed="R076" n="0856a03"/>于心。意言筹量。粗转为寻。入细为伺。所谓粗细发 <lb ed="X" n="0310b22"/><lb ed="R076" n="0856a04"/>言。言不定者。如赞<persName>佛</persName>菩萨。初寻後伺。方得妙词。如 <lb ed="X" n="0310b23"/><lb ed="R076" n="0856a05"/>刁讼之人。亦由寻入伺。方得成算。故此二法为不 <lb ed="X" n="0310b24"/><lb ed="R076" n="0856a06"/>定耳。如上五十一法名心所者。乃心家所有之法 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0310c" n="0310c"/> <lb ed="X" n="0310c01"/><lb ed="R076" n="0856a07"/>也。然八识心王不会造业。其造业者乃心所为之。 <lb ed="X" n="0310c02"/><lb ed="R076" n="0856a08"/>以此与心相应故同时起耳。此心所法。又名心数。 <lb ed="X" n="0310c03"/><lb ed="R076" n="0856a09"/>亦名心迹。亦名心路。谓心行处总名妄想。又名客 <lb ed="X" n="0310c04"/><lb ed="R076" n="0856a10"/>尘。又名染心。又名烦恼。烦者扰也。恼者乱也。有此 <lb ed="X" n="0310c05"/><lb ed="R076" n="0856a11"/>心所。扰乱自心。然淸净心中本无此事。如淸冷水 <lb ed="X" n="0310c06"/><lb ed="R076" n="0856a12"/>投以沙土。则土失留碍。水亡淸洁。自然浑浊。名烦 <lb ed="X" n="0310c07"/><lb ed="R076" n="0856a13"/>恼浊。今修行人专要断此烦恼。方为真修。楞严经 <lb ed="X" n="0310c08"/><lb ed="R076" n="0856a14"/>云。如澄浊水。沙土自沉。淸水现前。名为初伏客尘 <lb ed="X" n="0310c09"/><lb ed="R076" n="0856a15"/>烦恼。去泥纯水。名为永断根本无明。故修行人纵 <lb ed="X" n="0310c10"/><lb ed="R076" n="0856a16"/>得禅定。未断烦恼。但名淸水现前。而沙土沉底。搅 <lb ed="X" n="0310c11"/><lb ed="R076" n="0856a17"/>之又浊。况未得禅定而便自为悟道乎。如阿难蒙 <lb ed="X" n="0310c12"/><lb ed="R076" n="0856a18"/><persName>佛</persName>开示<persName>如来</persName>藏性。彻底分明。而自述所悟。但曰心 <lb ed="X" n="0310c13"/><lb ed="R076" n="0856b01"/>迹圆明。以向来都是妄想用事。全不知不见。今日 <lb ed="X" n="0310c14"/><lb ed="R076" n="0856b02"/>乃见此是烦恼。方得圆明了了耳。今人以妄想为 <lb ed="X" n="0310c15"/><lb ed="R076" n="0856b03"/>悟心。岂非自颟耶。然此心所。名虽相宗。要人识破 <lb ed="X" n="0310c16"/><lb ed="R076" n="0856b04"/>此妄想相。则容易妙悟本有真心矣。岂直专数名 <lb ed="X" n="0310c17"/><lb ed="R076" n="0856b05"/>相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0310c1701" n="0310c1701"/><anchor xml:id="beg0310c1701" n="0310c1701"/>已<anchor xml:id="end0310c1701"/>哉。</p> <lb ed="X" n="0310c18"/><lb ed="R076" n="0856b06"/><p xml:id="pX48p0310c1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0310c1801" n="0310c1801"/><anchor xml:id="beg0310c1801" n="0310c1801"/>已<anchor xml:id="end0310c1801"/>上虽分王所。总属八识之见分。</p> <lb ed="X" n="0310c19"/><lb ed="R076" n="0856b07"/><p xml:id="pX48p0310c1901">十一色法者。谓眼･耳･鼻･舌･身五根。色･声･香･味･触･法六 <lb ed="X" n="0310c20"/><lb ed="R076" n="0856b08"/>尘。此五根乃八识揽地水火风四大所成内身。为 <lb ed="X" n="0310c21"/><lb ed="R076" n="0856b09"/>识所依之根。五尘亦是四大能所八法所造。为所 <lb ed="X" n="0310c22"/><lb ed="R076" n="0856b10"/>受用境。其法尘乃外五尘落谢影子。属六识所变。 <lb ed="X" n="0310c23"/><lb ed="R076" n="0856b11"/>一半属心。一半属境。此十一法。通属八识相分境。 <lb ed="X" n="0310c24"/><lb ed="R076" n="0856b12"/>以唯识所现故。</p> <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0311a" n="0311a"/> <lb ed="X" n="0311a01"/><lb ed="R076" n="0856b13"/><p xml:id="pX48p0311a0101">问曰。此五根身。乃众生之内身。言揽四大所成。此 <lb ed="X" n="0311a02"/><lb ed="R076" n="0856b14"/>義云何。</p> <lb ed="X" n="0311a03"/><lb ed="R076" n="0856b15"/><p xml:id="pX48p0311a0301">答曰。楞严经云。迷妄有虚空。依空立世界。想澄成 <lb ed="X" n="0311a04"/><lb ed="R076" n="0856b16"/>国土。知觉乃众生。此言因迷一心。转成阿赖耶识。 <lb ed="X" n="0311a05"/><lb ed="R076" n="0856b17"/>则灵明真空。变为顽空。于顽空中。无明凝结成四 <lb ed="X" n="0311a06"/><lb ed="R076" n="0856b18"/>大妄色。故云依空立世界。乃妄想澄凝所成之国 <lb ed="X" n="0311a07"/><lb ed="R076" n="0857a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0311a0701" n="0311a0701"/><anchor xml:id="beg0311a0701" n="0311a0701"/>土<anchor xml:id="end0311a0701"/>耳。由有四大妄色。则本有之智光。转为妄见。以 <lb ed="X" n="0311a08"/><lb ed="R076" n="0857a02"/>彼妄色为所见之境。妄见既久。则搏取四大少分 <lb ed="X" n="0311a09"/><lb ed="R076" n="0857a03"/>为我。而妄见托彼四大以为我身。故四大本是无 <lb ed="X" n="0311a10"/><lb ed="R076" n="0857a04"/>知。因妄见执受而有知。真心无量。今被无明封固。 <lb ed="X" n="0311a11"/><lb ed="R076" n="0857a05"/>潜入四大以为心。所谓色杂妄想。想相为身。故云 <lb ed="X" n="0311a12"/><lb ed="R076" n="0857a06"/>知觉乃众生。是为五蕴之众生耳。故内五根外六 <lb ed="X" n="0311a13"/><lb ed="R076" n="0857a07"/>尘通属八识之相分。故参禅必先内脱身心外遗 <lb ed="X" n="0311a14"/><lb ed="R076" n="0857a08"/>世界者。正要泯此相见二分。单究八识无明本体。 <lb ed="X" n="0311a15"/><lb ed="R076" n="0857a09"/>故身心世界不消。总是生死之障碍耳。所言分别 <lb ed="X" n="0311a16"/><lb ed="R076" n="0857a10"/>我法二执者。以执身为我执。根尘为法执。二乘修 <lb ed="X" n="0311a17"/><lb ed="R076" n="0857a11"/>行。但破身见。则出分段生死。其分别法执。从初信 <lb ed="X" n="0311a18"/><lb ed="R076" n="0857a12"/>心。历三贤位。直至初地。方破此执。岂易易哉。</p> <lb ed="X" n="0311a19"/><lb ed="R076" n="0857a13"/><p xml:id="pX48p0311a1901">二十四种不相应者。此乃色心分位。盖依前三法上 <lb ed="X" n="0311a20"/><lb ed="R076" n="0857a14"/>一分一位假立得等之名。拣非心心所色等。故名 <lb ed="X" n="0311a21"/><lb ed="R076" n="0857a15"/>不相应。以不与心王相应。以不能作善作恶。故非 <lb ed="X" n="0311a22"/><lb ed="R076" n="0857a16"/>心所。<anchor xml:id="nkr_note_add_0311a2201" n="0311a2201"/><anchor xml:id="beg0311a2201" n="0311a2201"/>但<anchor xml:id="end0311a2201"/>系唯识所计分位差别。以是我所执之法。 <lb ed="X" n="0311a23"/><lb ed="R076" n="0857a17"/>故亦列在有为法数。義有多解。非所急务。故不必 <lb ed="X" n="0311a24"/><lb ed="R076" n="0857a18"/>一一。恐妨正行耳。</p> <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0311b" n="0311b"/> <lb ed="X" n="0311b01"/><lb ed="R076" n="0857b01"/><p xml:id="pX48p0311b0101">此上九十四种名有为法。以是众生生死之法。乃 <lb ed="X" n="0311b02"/><lb ed="R076" n="0857b02"/>妄识所计。有造作故。故名有为。名世间法。下六无 <lb ed="X" n="0311b03"/><lb ed="R076" n="0857b03"/>为。乃出世法。</p> <lb ed="X" n="0311b04"/><lb ed="R076" n="0857b04"/><p xml:id="pX48p0311b0401">无为法有六种者。谓虚空无为･择灭无为･非择灭无 <lb ed="X" n="0311b05"/><lb ed="R076" n="0857b05"/>为･不动无为･受想灭无为･真如无为。此六种法。拣 <lb ed="X" n="0311b06"/><lb ed="R076" n="0857b06"/>异有为。故立无为名。虽云出世法。实通小乘。以不 <lb ed="X" n="0311b07"/><lb ed="R076" n="0857b07"/>动乃三果那含。受想灭乃灭尽定耳。虚空无为者。 <lb ed="X" n="0311b08"/><lb ed="R076" n="0857b08"/>从喩得名。谓无为法。体若虚空。无所造作。下五无 <lb ed="X" n="0311b09"/><lb ed="R076" n="0857b09"/>为。通以此喩。然此虚空喩。有大小不同。如花严云。 <lb ed="X" n="0311b10"/><lb ed="R076" n="0857b10"/>若人欲识<persName>佛</persName>境界。当净其意如虚空。远離妄想及 <lb ed="X" n="0311b11"/><lb ed="R076" n="0857b11"/>诸取。令心所向皆无碍。又云。淸净法身。犹若虚空。 <lb ed="X" n="0311b12"/><lb ed="R076" n="0857b12"/>此则直指法界性空。即起信所云。如实空镜。以体 <lb ed="X" n="0311b13"/><lb ed="R076" n="0857b13"/>绝妄染。故如虚空。此乃大乘法性真空。实一心之 <lb ed="X" n="0311b14"/><lb ed="R076" n="0857b14"/>别称也。此中虚空。義通大小。正取虚豁无有造作。 <lb ed="X" n="0311b15"/><lb ed="R076" n="0857b15"/>以作下五无为真谛之喩耳。择灭无为者。择谓拣 <lb ed="X" n="0311b16"/><lb ed="R076" n="0857b16"/>择。灭谓断灭。由无漏智。断诸障染。所显真理。故立 <lb ed="X" n="0311b17"/><lb ed="R076" n="0857b17"/>斯名。此在权教菩萨分断分证。及二乘所证涅槃 <lb ed="X" n="0311b18"/><lb ed="R076" n="0857b18"/>空法。正属择灭。故曰证灭高证无为。实在二乘。非 <lb ed="X" n="0311b19"/><lb ed="R076" n="0858a01"/>择灭者。谓不由择力。缘缺所显。即实教菩萨以如 <lb ed="X" n="0311b20"/><lb ed="R076" n="0858a02"/>实观。观诸法性本自寂灭。以立此名。不动无为者。 <lb ed="X" n="0311b21"/><lb ed="R076" n="0858a03"/>谓第四禅。離前三定。三灾不至。无喜乐等动摇身 <lb ed="X" n="0311b22"/><lb ed="R076" n="0858a04"/>心。得不动名。即五那含定。受想灭无为者。无所有 <lb ed="X" n="0311b23"/><lb ed="R076" n="0858a05"/>处。想受不行。名受想灭无为。通灭尽定。此与不动 <lb ed="X" n="0311b24"/><lb ed="R076" n="0858a06"/>皆属二乘。真如无为者。理非倒妄。不妄不变。名为 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0311c" n="0311c"/> <lb ed="X" n="0311c01"/><lb ed="R076" n="0858a07"/>真如。以远離依他遍计。此正唯识所证十种真如。 <lb ed="X" n="0311c02"/><lb ed="R076" n="0858a08"/>若依起信。正是八识体中本觉。及真如门。乃对生 <lb ed="X" n="0311c03"/><lb ed="R076" n="0858a09"/>灭之真如。未尽一心。故是相宗之极则。此上百法。 <lb ed="X" n="0311c04"/><lb ed="R076" n="0858a10"/>乃总答云何一切法也。下答云何为无我。</p> <lb ed="X" n="0311c05"/><lb ed="R076" n="0858a11"/><p xml:id="pX48p0311c0501">言无我者。略有二种。一補特伽罗无我。二法无我。此 <lb ed="X" n="0311c06"/><lb ed="R076" n="0858a12"/>二无我。直显一心之源也。盖我法二执。有粗有细。 <lb ed="X" n="0311c07"/><lb ed="R076" n="0858a13"/>粗者名分别我法二执。细者名俱生我法二执。此 <lb ed="X" n="0311c08"/><lb ed="R076" n="0858a14"/>二种执。始从凡夫外道二乘。历三贤十圣。直至等 <lb ed="X" n="0311c09"/><lb ed="R076" n="0858a15"/>觉。方纔破尽。破此二执。即证一心。是名为<persName>佛</persName>。今此 <lb ed="X" n="0311c10"/><lb ed="R076" n="0858a16"/>二无我。则粗细二执皆在此中。言補特伽罗。云数 <lb ed="X" n="0311c11"/><lb ed="R076" n="0858a17"/>取趣。谓诸有情数数起惑造业。名为能取。当来五 <lb ed="X" n="0311c12"/><lb ed="R076" n="0858a18"/>趣。名为所取。此盖就凡夫所执分别五蕴假我及 <lb ed="X" n="0311c13"/><lb ed="R076" n="0858b01"/>外道所执之神我以取分段生死之苦者而言也。 <lb ed="X" n="0311c14"/><lb ed="R076" n="0858b02"/>其实二乘所执蕴即離我。及涅槃我。与地上菩萨 <lb ed="X" n="0311c15"/><lb ed="R076" n="0858b03"/>未破藏识。七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0311c1501" n="0311c1501"/><anchor xml:id="beg0311c1501" n="0311c1501"/>已<anchor xml:id="end0311c1501"/>前俱未離俱生我执。以取变易 <lb ed="X" n="0311c16"/><lb ed="R076" n="0858b04"/>生死之微苦者。今论中但说凡夫分别之我。未及 <lb ed="X" n="0311c17"/><lb ed="R076" n="0858b05"/>圣人。盖就相宗一往所谈耳。其实<persName>佛</persName>意以圣教量 <lb ed="X" n="0311c18"/><lb ed="R076" n="0858b06"/>尽皆破之。方极大乘之義也。法无我者。谓我所执 <lb ed="X" n="0311c19"/><lb ed="R076" n="0858b07"/>之法也。凡夫法执。即身心世界六尘依报。外道所 <lb ed="X" n="0311c20"/><lb ed="R076" n="0858b08"/>执妄想涅槃。二乘所执偏空涅槃。菩萨所执取证 <lb ed="X" n="0311c21"/><lb ed="R076" n="0858b09"/>真如。论云。现前立少物。谓是唯识性。以有所得故。 <lb ed="X" n="0311c22"/><lb ed="R076" n="0858b10"/>非实住唯识。以有证得。是为微细法执。所谓存我 <lb ed="X" n="0311c23"/><lb ed="R076" n="0858b11"/>觉我。俱名障碍。故八地菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0311c2301" n="0311c2301"/><anchor xml:id="beg0311c2301" n="0311c2301"/>已<anchor xml:id="end0311c2301"/>证平等真如。尙起 <lb ed="X" n="0311c24"/><lb ed="R076" n="0858b12"/>贪著。是谓微细法执。此执未空。故未尽异熟。尙属 <pb ed="X" xml:id="X48.0802.0312a" n="0312a"/> <lb ed="X" n="0312a01"/><lb ed="R076" n="0858b13"/>因果。直至金刚道後异熟空时。即入果海。即起信 <lb ed="X" n="0312a02"/><lb ed="R076" n="0858b14"/>云。菩萨地尽。觉心初起。心无初相。远離微细念故。 <lb ed="X" n="0312a03"/><lb ed="R076" n="0858b15"/>得见心性。名究竟觉。是则按此百法。前九十四。乃 <lb ed="X" n="0312a04"/><lb ed="R076" n="0858b16"/>凡夫所执人法二我。六种无为。乃二乘菩萨所执 <lb ed="X" n="0312a05"/><lb ed="R076" n="0858b17"/>人法二我。以虽证真如。犹属迷悟对待。总属生灭 <lb ed="X" n="0312a06"/><lb ed="R076" n="0858b18"/>边收。故今生灭情忘圣凡不立。方极一心之源。故 <lb ed="X" n="0312a07"/><lb ed="R076" n="0859a01"/>皆无之。此实即相归性之极则也。嗟今学者。但只 <lb ed="X" n="0312a08"/><lb ed="R076" n="0859a02"/>分别名相。不达即相即性归源之旨。致使圣教不 <lb ed="X" n="0312a09"/><lb ed="R076" n="0859a03"/>明。而有志参禅者。欲得正修行路。可不敬哉。</p> <lb ed="X" n="0312a10"/><lb ed="R076" n="0859a04"/> <lb ed="X" n="0312a11"/><lb ed="R076" n="0859a05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>百法论義<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0308a1901" to="#end0308a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">故<note type="cf1">L153n1635_p0331a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">如</rdg></app> <app from="#beg0308c0301" to="#end0308c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0309a0301" to="#end0309a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0309c0301" to="#end0309c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0310a0201" to="#end0310a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">入<note type="cf1">L153n1635_p0335b14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">人</rdg></app> <app from="#beg0310a1001" to="#end0310a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0310b0101" to="#end0310b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">X11n0267_p0114b23</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0310c1701" to="#end0310c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0310c1801" to="#end0310c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0311a0701" to="#end0311a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">土<note type="cf1">L153n1635_p0338b13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">士</rdg></app> <app from="#beg0311a2201" to="#end0311a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0311c1501" to="#end0311c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0311c2301" to="#end0311c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0308a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308a1901">故【CB】，如【卍续】</note> <note n="0308c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0309a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0309c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0310a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310a0201">入【CB】，人【卍续】</note> <note n="0310a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310a1001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0310b0101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X48.0310b01.18" target="#nkr_note_add_0310b0101">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0310c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0310c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0311a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311a0701">土【CB】，士【卍续】</note> <note n="0311a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311a2201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0311c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0311c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>